Woordvoerder burgemeester onder druk

woordvoerder burgemeester

Het vraagstuk

Een woordvoerder burgemeester moet vanaf het eerste moment kunnen handelen wanneer de druk oploopt. Een burgemeester van een grote stad staat nooit uit de schijnwerpers. Openbare orde en veiligheid, demonstraties, incidenten in de wijk, gevoelige bestuurlijke dossiers: op elk moment van de dag of de nacht kan er een journalist bellen.

Openbare orde en veiligheid, demonstraties, incidenten in de wijk, gevoelige bestuurlijke dossiers: op elk moment van de dag of de nacht kan er een journalist bellen. Elk antwoord telt, en een verkeerd woord op het verkeerde moment kost vertrouwen dat maanden nodig heeft om terug te komen. Toen de gemeente tijdelijk een senior woordvoerder voor de burgemeester nodig had, ging het daarom niet om extra handen op de afdeling communicatie. Het ging om een professional die vanaf de eerste dag het vertrouwen van de burgemeester kan krijgen, de verhoudingen in het stadsbestuur begrijpt en in een crisis de rust bewaart om het juiste te zeggen.

Daar zit het spanningsveld van deze opdracht. Er is geen inwerkperiode. Wie start, staat direct in de frontlinie, met een portefeuille die van veiligheid tot bestuurlijke vernieuwing loopt.

Woordvoerder burgemeester: wat er nodig was

De gemeente zette de opdracht uit via een offerteaanvraag aan meerdere aanbieders. De gevraagde resultaten waren helder geformuleerd:

  • het stadsbestuur ondersteunen bij het bereiken en informeren van inwoners, journalisten en belanghebbenden;
  • onderwerpen, kansen en risico’s signaleren die voor publiek en media relevant zijn, voordat ze in de media komen;
  • de burgemeester adviseren over communicatie en haar woordvoering doen over de hele breedte van haar portefeuille, met openbare orde en veiligheid als zwaartepunt;
  • beschikbaar zijn bij actualiteiten en crisissituaties.

Daarbij hoorde meer dan het beantwoorden van vragen. De woordvoerder onderhoudt de contacten met journalisten, levert een bijdrage aan langer lopende dossiers, geeft waar nodig communicatieadvies in de driehoek van burgemeester, politie en openbaar ministerie, en doet woordvoering namens die driehoek. Omdat een crisis zich niet aan kantoortijden houdt, was beschikbaarheid buiten kantoortijd onderdeel van de afgesproken dienstverlening, als voorwaarde om het resultaat te kunnen leveren.

Zo’n profiel vraagt een combinatie die zelden in één persoon zit: bestuurlijk gevoel, ervaring met media onder druk en de professionele rust om in een crisis helder te blijven. De gemeente beoordeelde onze offerte als de offerte die het beste voldeed aan haar wensen en eisen, en gunde de opdracht aan FutureXL. De inzet is vastgelegd in de modelovereenkomst die de gemeente zelf hanteert, zonder werkgeversgezag. De opdrachtgever bepaalt welk resultaat nodig is, de professional bepaalt met eigen vakkennis hoe dat resultaat tot stand komt.

Juist bij incidenten en crises is die rol essentieel: het tijdig verspreiden van juiste en begrijpelijke informatie is een kerntaak binnen crisiscommunicatie.

Wat er gebeurde

Een kleine vijf maanden werkte de woordvoerder burgemeester als zelfstandig opdrachtnemer aan de opleveringen die de opdracht vroeg:

  • woordvoering namens de burgemeester over haar volledige portefeuille;
  • tijdig gesignaleerde onderwerpen, kansen en risico’s voor publiek en media;
  • communicatieadvies aan de burgemeester en in de driehoek, inclusief woordvoering namens de driehoek;
  • een werkend netwerk van contacten met journalisten;
  • inzet bij actualiteit en crisis, binnen de afgesproken beschikbaarheid.

Richting vooruit

Voor gemeenten die tijdelijk een woordvoerder burgemeester zoeken gaat de keuze daarom niet alleen over beschikbaarheid. Houding, bestuurlijke sensitiviteit en aantoonbare ervaring onder druk maken het verschil. Er bestaat geen proeftijd. De eerste crisis komt niet als het uitkomt, en de woordvoerder die dan naast de burgemeester staat, bepaalt mee hoe de stad het verhaal hoort. Wie zo’n rol tijdelijk laat invullen, kiest daarom niet op beschikbaarheid alleen. De keuze moet gaan over houding, bestuurlijke sensitiviteit en aantoonbare ervaring onder druk.

Dat vraagt om een partner die doorvraagt op wat de opdracht werkelijk van iemand vraagt en die externe veranderkracht zorgvuldig organiseert. Ook vraagt dat om een partner die de contractuele kant zo inricht dat de opdrachtgever zich daar geen zorgen over hoeft te maken.

Voor gemeenten die een tijdelijke woordvoerder zoeken, is de les eenvoudig: beschrijf de opdracht vanuit de momenten die er het meest toe doen en de resultaten die dan nodig zijn, niet vanuit taken en uren. Dan wordt vanzelf duidelijk welk type professional nodig is, en blijft de inzet ook contractueel zuiver.

woordvoerder burgemeester

Wanneer het spannend wordt, maken de juiste mensen het verschil.

Plan een adviesgesprek